image_pdfimage_print
Soft as Wax, Hard as Steel

Soft as Wax, Hard as Steel

Maria Duszka

It was the late 1960s. The book On the Border Between Life and Death: Letters and Secret Prison Notes of Krystyna Wituska was passed from house to house, from hand to hand. It was probably read, one after another, by nearly everyone in Małyń and Jeżew, villages in the Zadzim municipality of Poddębice County. I was no more than ten years old at the time, and although it was certainly not a book intended for children, I read it too. What I remember finding most puzzling was that this young woman, held in a German prison and sentenced to death, asked her parents to send her stockings and a silk dress. I imagined that in such circumstances one would not think about such small things.

The illustration on the homepage was generated by artificial intelligence based on a photograph of Krystyna Wituska from the family archive of Tomasz Steppa.

Read more
Miękka jak wosk, twarda jak stal

Miękka jak wosk, twarda jak stal

Maria Duszka

To była końcówka lat sześćdziesiątych minionego wieku. Książka „Na granicy życia i śmierci. Listy i grypsy więzienne Krystyny Wituskiej” przechodziła z domu do domu, z rąk do rąk. Czytali ją po kolei chyba wszyscy mieszkańcy Małynia i Jeżewa, wsi położonych w gminie Zadzim w powiecie poddębickim. Miałam wtedy nie więcej niż dziesięć lat i choć to zdecydowanie nie była lektura dla dzieci, także ją przeczytałam. Pamiętam, że najbardziej dziwiło mnie to, że przetrzymywana w niemieckim więzieniu, skazana na śmierć młoda dziewczyna, prosiła rodziców o przesłanie jej pończoch i jedwabnej sukienki. Wyobrażałam sobie, że w takiej sytuacji nie myśli się o drobiazgach.

Rysunek na stronie głównej wygenerowany przez sztuczną inteligencję na podstawie fotografii Krystyny Wituskiej z archiwum rodzinnego Tomasza Steppy.

Read more
Oczy jak pięć złotych. Moja Ameryka.

Oczy jak pięć złotych. Moja Ameryka.

Piotr Maskos (Oleśnica)

W 1985 roku staję jako piętnastoletnie dziecię po raz pierwszy na amerykańskiej ziemi. To oczywiste i naturalne, że z miejsca robię oczy jak pięć złotych. Nie te z rybakiem, dużo większe. Łaskawy los rzuca mnie od razu na centralny Manhattan. Zachwyt jest prawdziwy. MoMA, Empire State Building, Times Square, kultowe kluby jazzowe na 42. ulicy (tu mnie nie wpuszczają), i wreszcie Tower Records (stąd to ja odmawiam wyjścia). „Prawdziwa Ameryka tak nie wygląda” – ojciec napomyka ostrzegawczo. Wspomina też mimochodem, jakie cechy charakteru powinienem posiadać, aby osiągnąć tutaj sukces. Gdzieżbym słuchał…

Read more
PAMIĘCI HELENY Z POTOCKICH von MAUBERG

PAMIĘCI HELENY Z POTOCKICH von MAUBERG

Wrzesław Żurawski (Łańcut)

Urodziła się w Warszawie 18 maja 1934 roku. Rodzina mieszkała wówczas w miejscowości Derażne nad Horyniem na Wołyniu na północny zachód od Równego. Ojciec Roman Potocki (1893-1971) wychował się w Antoninach koło Starokonstantynowa, który to majątek miał przejąć po swym ojcu Józefie Mikołaju (1862-1922). Niestety w wyniku rewolucji bolszewickiej, która nastąpiła u końca I wojny światowej Antoniny zostały zniszczone i znalazły się po sowieckiej stronie granicy. Roman Potocki kupił nieduży pałac z majątkiem w Derażnem, gdzie wraz z żoną Anną Światopełk-Czetwertyńską (1902-1987) mieszkał od 1929 do 1939 roku. Tam też przyszło na świat pięcioro ich dzieci: Maria (1929-2020), Roman (1930-2013), Elżbieta (1933-), Helena (1934-2026) i Marek (1938-).

Read more
Krystyna Skarbek – Spy, Lady, the Inspiration for James Bond

Krystyna Skarbek – Spy, Lady, the Inspiration for James Bond

She was a woman from another time — an era when people still believed in honor, truth, and courage. Krystyna Skarbek, the daughter of a Polish count, was born in Warsaw in 1908, when the old empires still stood and Poland was yet to be reborn. Her childhood unfolded in the shadow of the manor house, among whispers of ancestors who had served kings and emperors, of horses, hunts, and salons where people discussed Chopin and Sienkiewicz.

Read more
image_pdfimage_print